افعال بی قاعده انگلیسی؛ معنی، گذشته و شکل سوم
افعال بیقاعده با یک قانون ثابت مثل افزودن -ed گذشته نمیشوند: go → went و buy → bought. در گذشتهٔ ساده، شکل دوم (V2) را و بعد از have/has، شکل سوم (V3) را به کار ببر.
برای ساخت سؤال و منفی، گرامر گذشته ساده در انگلیسی را مرور کن. برای معنی جملههای have/has + V3، گرامر حال کامل در انگلیسی را ببین.
افعال بی قاعده پرکاربرد؛ از ده فعل شروع کن
این ده فعل را اول تمرین کن، چون در رفتوآمد، غذا، خرید و کارهای روزمره زیاد میآیند:
| شکل پایه | گذشته ساده | شکل سوم | معنی |
|---|---|---|---|
| go | went | gone | رفتن |
| have | had | had | داشتن |
| do | did | done | انجام دادن |
| see | saw | seen | دیدن |
| eat | ate | eaten | خوردن |
| get | got | got/gotten | گرفتن / رسیدن |
| make | made | made | ساختن |
| take | took | taken | برداشتن / بردن |
| buy | bought | bought | خریدن |
| say | said | said | گفتن |
در گذشتهٔ سادهٔ مثبت، ستون دوم را استفاده میکنی:
She bought a ticket yesterday.
او دیروز یک بلیت خرید.
در Present Perfect ستون سوم را:
She has bought the tickets already.
او بلیتها را قبلاً خریده است.
معنی فعل به ترکیب هم بستگی دارد؛ have dinner یعنی شامخوردن، نه فقط «داشتن شام».
افعال بی قاعده در زبان انگلیسی
فعلهای بیقاعده همیشه یک شکل تغییر نمیکنند. بعضی V2 و V3 یکساناند:
buy → bought → bought
خریدن: buy → bought → bought.
make → made → made
ساختن: make → made → made.
در بعضی فعلها هر سه شکل متفاوتاند:
go → went → gone
رفتن: go → went → gone.
see → saw → seen
دیدن: see → saw → seen.
write → wrote → written
نوشتن: write → wrote → written.
و بعضی در نوشتار ثابت میمانند:
cut → cut → cut
بریدن: cut → cut → cut.
put → put → put
گذاشتن: put → put → put.
برای فعل جدید، V2 و V3 همان فعل را در فرهنگ لغت بررسی کن؛ از روی فعلهای مشابه حدس قطعی نزن.
افعال بی قاعده کاربردی در انگلیسی
این بیست فعل پرکاربرد دیگر را در جملههای روزمره تمرین کن:
| V1 | V2 | V3 | معنی |
|---|---|---|---|
| be | was/were | been | بودن |
| become | became | become | شدن |
| begin | began | begun | شروع کردن |
| break | broke | broken | شکستن |
| bring | brought | brought | آوردن |
| build | built | built | ساختن |
| come | came | come | آمدن |
| drink | drank | drunk | نوشیدن |
| drive | drove | driven | رانندگی کردن |
| feel | felt | felt | احساس کردن |
| find | found | found | پیدا کردن |
| give | gave | given | دادن |
| know | knew | known | دانستن |
| leave | left | left | ترک کردن |
| meet | met | met | ملاقات کردن |
| read | read | read | خواندن |
| speak | spoke | spoken | صحبت کردن |
| tell | told | told | گفتن |
| think | thought | thought | فکر کردن |
| write | wrote | written | نوشتن |
هر بار چند فعل مرتبط با کارهای روزمرهات بردار و با آنها جمله بساز.
در ردیف get ممکن است got یا gotten را بهعنوان شکل سوم ببینی؛ gotten بهویژه در انگلیسی آمریکایی رایج است. برای تلفظ هم دقت کن read در شکل پایه /riːd/ و در گذشته و شکل سوم /red/ است.
لیست افعال بی قاعده انگلیسی با معنی و شکل گذشته
برای Past Simple، V2 مهم است:
I drove to work yesterday.
دیروز با ماشین سر کار رفتم.
We met Sara last weekend.
آخر هفتهٔ گذشته سارا را دیدیم.
He wrote an email this morning.
او امروز صبح یک ایمیل نوشت.
اگر سؤال یا منفی بسازی، بعد از did/didn't به V1 برمیگردی:
Did you drive?
رانندگی کردی؟
We didn't meet Sara.
ما سارا را ندیدیم.
He didn't write an email.
او ایمیلی ننوشت.
پس irregular بودن فعل به این معنی نیست که بعد از did هم V2 باقی بماند.
V1، V2 و V3 در جدول یعنی چه؟
| ستون | کاربرد پایه | مثال با go |
|---|---|---|
| V1 | شکل پایه | go |
| V2 | Past Simple مثبت | went |
| V3 | Past Participle | gone |
مثال:
I went to Rome last year.
پارسال به رم رفتم.
Past Simple؛ زمان تمامشده مشخص است.
She has gone home.
او به خانه رفته است.
Present Perfect؛ have + V3.
مثال دیگر:
I saw that film yesterday.
دیروز آن فیلم را دیدم.
I have seen that film before.
قبلاً آن فیلم را دیدهام.
در اولی saw = V2؛ در دومی seen = V3.
شکل سوم فعل برای Present Perfect
برای ساخت حال کامل از این الگو استفاده میکنی:
have/has + past participle
ساختار: have/has + شکل سوم فعل.
شکل سوم فعل بیقاعده را از جدول یا فرهنگ لغت یاد بگیر:
go → gone
رفتن: gone شکل سوم.
see → seen
دیدن: seen شکل سوم.
eat → eaten
خوردن: eaten شکل سوم.
write → written
نوشتن: written شکل سوم.
take → taken
برداشتن: taken شکل سوم.
مثال:
I've seen this film.
این فیلم را دیدهام.
She's written three emails.
او سه ایمیل نوشته است.
We've eaten here before.
قبلاً اینجا غذا خوردهایم.
برای فهمیدن اینکه چه زمانی از حال کامل استفاده میشود، زمان و معنی جمله را بررسی کن.
V2 و V3 را با هم قاطی نکن
چند خطای پرتکرار:
❌ She has went there.
نادرست: بعد از have از went استفاده شده است.
✅ She has gone there.
درست: او به آنجا رفته است.
❌ She has saw the film.
نادرست: بعد از has از saw استفاده شده است.
✅ She has seen the film.
درست: او فیلم را دیده است.
❌ We have wrote to them.
نادرست: بعد از have از wrote استفاده شده است.
✅ We have written to them.
درست: برایشان نامه نوشتهایم.
در مقابل برای Past Simple:
✅ I went there yesterday.
درست: دیروز آنجا رفتم.
نه:
❌ I gone there yesterday.
نادرست: در گذشتهٔ ساده از gone استفاده شده است.
گذشته go، buy و read را چطور پیدا کنی؟
گذشته go
شکل گذشته went است و شکل سوم gone:
I went to work yesterday.
دیروز سر کار رفتم.
He has gone home.
او به خانه رفته است.
goed نساز.
گذشته buy
V2 و V3 هر دو bought هستند:
She bought a book yesterday.
او دیروز کتابی خرید.
She has bought a new book.
او کتاب جدیدی خریده است.
bought را با brought، گذشته و شکل سوم bring، قاطی نکن.
گذشته read
در نوشتار هر سه شکل read هستند، اما تلفظ فرق میکند:
I read every night.
هر شب مطالعه میکنم.
Yesterday, I read a short story.
دیروز داستان کوتاهی خواندم.
I've read that book before.
قبلاً آن کتاب را خواندهام.
شکل پایه /riːd/ است؛ V2/V3 معمولاً /red/ تلفظ میشوند.
شکل دوم و سوم در جملههای گذشته و حال کامل
مقایسه:
I saw Sara yesterday.
دیروز سارا را دیدم.
V2 چون Past Simple است.
I've seen Sara today.
امروز سارا را دیدهام.
V3 چون Present Perfect است.
برای تفاوت رویدادِ تمامشده در گذشته با تجربه یا نتیجهای که به حال مربوط است، تفاوت حال کامل و گذشته ساده در انگلیسی را ببین.
بعد از did و didn't، شکل پایه را بردار
She bought a ticket. → Did she buy a ticket? → She didn't buy a ticket.
او یک بلیت خرید. ← آیا بلیت خرید؟ ← او بلیت نخرید.
He went home. → Did he go home? → He didn't go home.
او به خانه رفت. ← آیا به خانه رفت؟ ← او به خانه نرفت.
حتی اگر V2 خیلی متفاوت باشد، بعد از did/didn't به V1 برمیگردی.
be استثنای این روش سؤال و منفی است:
Were you at home?
خانه بودی؟
I wasn't at home.
خانه نبودم.
برای آن، گرامر Was و Were در انگلیسی را ببین.
فعلها را با جملههای کوتاه مرور کن
بهجای تکرار سی فعل پشت سر هم، سه یا چهار فعل همموقعیت بردار.
Past Simple:
Yesterday, I went to the café, bought a coffee and saw my friend.
دیروز به کافه رفتم، قهوه خریدم و دوستم را دیدم.
Present Perfect:
I've been to that café before, but I've never bought food there.
قبلاً به آن کافه رفتهام، ولی هیچوقت آنجا غذا نخریدهام.
بعد ستون V2/V3 را بپوشان و formها را از حافظه بنویس. فقط فعلهایی را که اشتباه کردی دوباره مرور کن.
اشتباههای رایج
۱. ساختن V2 با ed
❌ goed
نادرست: goed شکل گذشتهٔ go نیست.
✅ went
درست: went شکل گذشتهٔ go است.
۲. V2 بعد از did
❌ Did you went?
نادرست: بعد از did از went استفاده شده است.
✅ Did you go?
درست: آیا رفتی؟
۳. V2 بهجای V3
❌ I've saw it.
نادرست: بعد از have از saw استفاده شده است.
✅ I've seen it.
درست: آن را دیدهام.
۴. V3 بهجای V2
❌ I eaten there yesterday.
نادرست: eaten بهجای گذشتهٔ ساده آمده است.
✅ I ate there yesterday.
درست: دیروز آنجا غذا خوردم.
۵. حفظکردن یک معنی برای همهٔ کاربردها
فعلهایی مثل get، take و have در ترکیبهای مختلف معنی متفاوتی دارند؛ معنی جمله را هم یاد بگیر.
برای تمرینِ کاربرد فعلهای بیقاعده در موقعیتهای واقعی، درس رویدادهای گذشته با There was/were در انگلیسی A2 و درس تجربههای زندگی با حال کامل در انگلیسی A2 را انجام بده.
تمرینهای همین گرامر رو انجام بده و نتیجه رو ببین. پاسخهای این بخش فعلاً در کارنامه ذخیره نمیشن.
تمرینهای تعاملی افعال بیقاعده
go
برای مرور درسهای دیگر، آموزش انگلیسی در Alike را ببین.